Kaza Tutanağını Kendimiz Doldurduk, Kusur Oranına İtiraz Edebilir miyim?

Kazadan tazminata adım adım süreç

1. Tutanak düzenlenir. Kim yapar: Maddi hasarlı kazada sürücüler; yaralanmalı veya ölümlü kazada polis ya da jandarma. Yalnızca maddi hasar varsa taraflar kendi aralarında anlaşmalı tutanak düzenleyebilir. Yaralanma veya ölüm varsa trafik kaza tespit tutanağını polis veya jandarma düzenler.

2. Hasar dosyası açılır. Kim yapar: Araç sahibi, servis aracılığıyla. Araç servise götürülür. Servis, sigorta şirketinde hasar dosyası açtırır.

3. Eksper atanır. Kim yapar: Sigorta şirketi. Şirket, aracı incelemek üzere eksper görevlendirir.

4. Hasar tespit edilir. Kim yapar: Eksper. Eksper aracı inceler, işçilik ve parça dâhil hasar miktarını belirler.

5. Kusur oranına göre ödeme yapılır. Kim yapar: Sigorta şirketi. Hasarın, kusurlu olduğunuz orana denk gelen kısmı karşılanmaz. Örneğin tespit edilen hasar 200.000 TL ve kusurunuz %25 ise 50.000 TL size kalır, kusursuz olduğunuz %75'e denk gelen 150.000 TL ödenir.

6. Kusur tespitine itiraz edilir (anlaşmalı tutanak). Kim yapar: Araç sahibi. Kendinizi kusursuz veya daha az kusurlu görüyorsanız, kazaya karışan araçların sigorta şirketi aynıysa Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi nezdinde itiraz edebilirsiniz. Şirketler farklıysa Merkezin tespitine itiraz yolu yoktur. Bu durumda kusur, sigorta şirketine başvurudan sonra Sigorta Tahkim Komisyonunda veya dava yoluyla tartışılabilir.

7. Kusur dava içinde tartışılır (polis veya jandarma tutanağı). Kim yapar: Araç sahibi, mahkeme veya sigorta hakemi. Polis veya jandarmanın düzenlediği tutanağa tek başına itiraz usulü yoktur. Kusura, maddi tazminat talep edilen dava içinde veya Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusunda itiraz edilir. Önce kusur belirlenir, ardından tazminat kusursuz olduğunuz oran üzerinden hesaplanır.

Polis ne zaman çağrılır, tutanağı ne zaman kendimiz doldurabiliriz?

Kazaya karışan sürücüler hemen durmak, güvenlik önlemini almak ve trafiği tehlikeye sokmuyorsa kaza yerindeki iz ve delilleri bozmamak zorundadır. İstenirse kimlik, adres, sürücü belgesi, tescil belgesi ile sigorta poliçesinin tarih ve numarasını gösterirler. Kural olarak kazayı yetkili memurlara bildirir, onlar gelene kadar veya izinleri olmadan kaza yerinden ayrılmazlar (KTK m.81).

İstisna şudur: Kazada yalnız maddi hasar varsa ve kazaya karışan kişilerin tümü görevlinin gelmesine gerek görmezse, durumu aralarında yazılı olarak tespit edip ayrılabilirler. Anlaşmalı tutanağın dayanağı budur. Taraflardan biri bile görevli çağırmak isterse bu yol kalmaz.

Ölümlü veya yaralanmalı kazada tutanağı taraflar düzenleyemez. 12.02.2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla yeniden düzenlenen ve 27.02.2026'da yürürlüğe giren kurala göre, böyle bir kazada zabıtanın iznini almadan, zaruret dışında olay yerinden ayrılan sürücüye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir ve sürücü belgesi iki yıl süreyle geri alınır. Anlaşma hâli dışında maddi hasarlı kazada izinsiz ayrılmanın yaptırımı ise idari para cezasıdır.

Polis veya jandarma gelirse kazaya trafik zabıtası el koyar ve trafik kaza tespit tutanağını o düzenler. Trafik zabıtasının bulunmadığı yerlerde bu tutanağı genel kolluk düzenler (KTK m.83).

İmzaladığım tutanak beni bağlar mı?

İmza, tutanakta yazılanları kabul ettiğinizi gösterir; bu nedenle sonradan aksini söylemek zorlaşır. Ancak tutanak, kusur oranı hakkında verilmiş bir karar değildir. Mahkeme veya hakem kusur tespitiyle bağlı değildir; tutanağı diğer delillerle birlikte tartar.

Kanun bazı davranışları doğrudan asli kusur sayar. Kırmızı ışıkta geçmek, arkadan çarpmak, şeride tecavüz etmek, kavşakta geçiş önceliğine uymamak, doğrultu değiştirmeyi yanlış yapmak ve kurallara uygun park etmiş araca çarpmak bunlardandır. Bu davranışlardan biri birden fazla sürücü tarafından yapılmışsa ya da kaza başka bir kural ihlalinden doğmuşsa kusur oranı yönetmelikteki esaslara göre belirlenir (KTK m.84). İtirazınızı, tutanaktaki olay anlatımının bu hâllerden hangisine gerçekten uyduğu üzerine kurmanız gerekir.

Kusur oranı doğrudan tazminatı etkiler. Kazanın oluşunda zarar görenin de kusuru varsa hâkim, durum ve şartlara göre tazminatı indirebilir (KTK m.86).

Anlaşmalı tutanakta kusuru kim belirler?

Kusuru sigorta şirketi belirlemez. Süreç şöyle işler:

• Kaza tespit tutanağı, eksper tarafından Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine bildirilir.

• Kazaya karışan araçların sigorta şirketleri, olay hakkındaki görüşlerini Merkeze iletir.

• Merkezin görevlileri tutanağı ve şirketlerin görüşlerini değerlendirerek kusur durumunu tespit eder.

Merkezin kusur tespitine itiraz edilebilir mi?

Yalnızca kazaya karışan araçların hepsinin sigorta şirketi aynıysa itiraz edilebilir. Araçların sigorta şirketleri farklıysa bu tespite itiraz yolu yoktur.

Bu durumda kusur oranını tartışmanın yolu, aşağıda anlatılan sigorta şirketine başvuru, Sigorta Tahkim Komisyonu ve dava yollarıdır.

Sigorta Tahkim Komisyonuna veya mahkemeye nasıl gidilir?

1. Sigorta şirketine yazılı başvuru. Zarar gören, dava veya tahkim yoluna gitmeden önce trafik sigortası şirketine yazılı başvuru yapmak zorundadır (KTK m.97). Başvuruda kusur oranına neden katılmadığınızı açıkça yazın, delillerinizi ekleyin ve başvuru tarihini belgeleyin.

2. Cevabı bekleyin ve saklayın. Şirket başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde yazılı cevap vermezse veya verdiği cevap talebi karşılamazsa sonraki adım açılır. Sigortacılık Kanunu ise Komisyon için genel olarak 15 iş günlük cevap süresinden söz eder. Bu iki süre farklı hesaplandığından, cevap gelmeyen durumda Komisyona gitmeden önce 15 iş gününün dolmasını beklemek daha güvenlidir.

3. Sigorta Tahkim Komisyonu. Komisyona başvurmak için şirkete gerekli başvuruyu yaptığınızı ve talebin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığını belgelemeniz gerekir; şirketin süresinde yazılı cevap vermemesi de yeterlidir (5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30). Trafik sigortası zorunlu bir sigorta olduğundan, şirket tahkim sistemine üye olmasa bile başvurabilirsiniz. Başvuru önce raportörlerce incelenir; çözülemezse sigorta hakemine gider. Hakemler yalnızca kendilerine verilen evrak üzerinden karar verir ve görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermek zorundadır. Bu yüzden bütün delillerin başvuruyla birlikte dosyaya girmesi önemlidir.

4. Hakem kararına itiraz. Belli bir tutarın altındaki uyuşmazlıklarda hakem kararı kesindir. Bu tutarın üzerindeki uyuşmazlıklarda karara, bildirimden itibaren on gün içinde Komisyon nezdinde bir defaya mahsus itiraz edilebilir; daha yüksek tutarlarda temyiz yolu da vardır. Bu sınırlar kanunda yazılıdır ve güncellenebilir; başvuru anındaki tutarı Komisyonun güncel duyurusundan kontrol edin.

5. Dava yolu. Tahkim yerine mahkemeye de gidebilirsiniz. Ancak uyuşmazlık mahkemeye veya Tüketici Sorunları Hakem Heyetine intikal etmişse aynı uyuşmazlık için Komisyona başvurulamaz. İkisinden birini seçmeniz gerekir.

Tazminat talebi, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiğiniz tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Fiil daha uzun ceza zamanaşımı öngörülen bir suçsa, maddi tazminat talepleri için o süre uygulanır (KTK m.109).

Yaralanmalı kazada kusur nasıl belirlenir?

Yaralanma veya ölüm varsa savcılık soruşturma başlatır. Kusur bu aşamada bilirkişi raporuyla tartışılabilir; trafik zabıtası da usulüne göre görevlendirilirse bilirkişilik yapabilir (KTK m.83). Taraflar, soruşturma ve ceza yargılaması sırasında bilirkişi raporlarına karşı itirazlarını ve savunmalarını iletebilirler.

İtiraz için hangi delilleri toplamalıyım?

• Tutanağa çekince: Kaza yerinde bir noktaya katılmıyorsanız, imzalamadan önce açıklama bölümüne kendi anlatımınızı kısa ve net yazın. Yanlış işaretlenen kutucuğu imzadan önce düzeltin.

• Fotoğraf: Araçların çarpışma sonrası konumunu, ilk darbe noktalarını, fren izlerini, trafik işaretlerini ve şeritleri araçlar yerinden oynatılmadan çekin.

• Kamera kayıtları: Araç kamerası kaydını hemen yedekleyin. Çevredeki işyeri, site veya belediye kameralarının kayıtları kısa sürede silinebilir; kayıt sahibine yazılı başvurun.

• Tanık: Olayı gören kişilerin adını ve telefonunu alın.

• Tutanağın fotoğrafı: İmzalı tutanağın tüm sayfalarını, özellikle karşı tarafın doldurduğu bölümleri fotoğraflayın.

Sık sorulan sorular

Tutanağı imzaladıktan sonra kusurlu olmadığımı fark ettim, ne yapmalıyım?

Tutanak imzalandıktan sonra tek taraflı olarak değiştirilemez. Araçların sigorta şirketi aynıysa Merkezin kusur tespitine itiraz edebilirsiniz. Ayrıca sigorta şirketine yazılı başvuru yapıp yeni delillerinizi sunabilir, sonuç alamazsanız Sigorta Tahkim Komisyonuna veya mahkemeye gidebilirsiniz. İmzalı tutanağa aykırı bir anlatımı ispatlamak için güçlü delil gerekir.

Karşı taraf tutanağı imzalamak istemezse ne olur?

Kanun, polis çağırmadan ayrılmayı kazaya karışanların tümü görevli gelmesine gerek görmediğinde tanır. Biri imzadan kaçınıyorsa ortada anlaşma yoktur; bu durumda polis veya jandarmayı çağırın ve kaza yerinden izinsiz ayrılmayın.

Trafik kazasında hasar ve kusur süreci (özet tablo)