Kasten Öldürme Suçunun Cezası Nedir? Olası Kast, Haksız Tahrik ve Yaralama Farkı
Kısa cevap
Türk Ceza Kanunu'na göre bir insanı kasten öldüren kişi müebbet hapis cezası alır. Suç tasarlayarak, eziyet çektirerek, bir yakına, çocuğa veya kadına karşı işlenmişse ceza ağırlaştırılmış müebbet hapistir. Fail ölümü istemeyip yalnızca ihtimal dahilinde görerek hareket etmişse (olası kast) ceza 20-25 yıla, haksız bir davranışın yarattığı öfkeyle hareket etmişse (haksız tahrik) 12-18 yıla iner. Failin amacı yaralamak olup ölüm meydana gelmişse ise ayrı bir suç oluşur.
Kasten öldürme suçu nedir?
Kasten öldürme, bir kişinin başka birinin ölümünü bilerek ve isteyerek gerçekleştirmesidir. TCK m.81 bunu tek cümleyle düzenler: "Bir insanı kasten öldüren kişi, müebbet hapis cezası ile cezalandırılır."
Bu suçta belirleyici olan, failin zihnindeki amaçtır. Aynı sonuç, yani ölüm, farklı niyetlerle ortaya çıkabilir. Mahkemenin ilk sorusu da budur: Fail gerçekten öldürmek mi istedi?
Hangi durumlarda ağırlaştırılmış müebbet verilir?
TCK m.82, suçun bazı koşullarda daha ağır cezalandırılmasını öngörür. Kasten öldürme şu şekillerde işlenirse ceza ağırlaştırılmış müebbet hapistir:
- Tasarlayarak, yani önceden planlayarak,
- Canavarca hisle veya eziyet çektirerek,
- Yangın, su baskını, bombalama gibi yöntemlerle,
- Anne, baba, çocuk, eş, boşandığı eş veya kardeşe karşı,
- Çocuğa veya kendini savunamayacak durumdaki kişiye karşı,
- Kadına karşı,
- Kişinin yaptığı kamu görevi nedeniyle,
- Bir suçu gizlemek, delilleri yok etmek veya yakalanmamak amacıyla,
- Bir suçu işleyememenin verdiği öfkeyle,
- Kan gütme veya töre saikiyle.
Tasarlamanın kabulü için öfkeyle verilmiş ani bir karar yetmez. Failin öldürme kararını sakin bir kafayla vermiş olması, bu karar ile eylem arasında bir süre geçmesi ve bu süreye rağmen kararından dönmemesi gerekir.
Olası kastla öldürme nedir, cezası ne kadar?
Bazen fail ölümü doğrudan istemez, ama hareketinin birinin ölümüne yol açabileceğini öngörür ve buna rağmen davranır. Kalabalığa doğru rastgele ateş etmek buna örnek verilebilir. Buna olası kast denir.
Olası kastla öldürmede müebbet hapis yerine 20 yıldan 25 yıla kadar hapis cezası verilir (TCK m.21/2). Suç ağırlaştırılmış müebbeti gerektiren bir hâlle işlenmişse ceza müebbet hapistir.
Kasten öldürme ile kasten yaralama sonucu ölüm arasındaki fark nedir?
Uygulamada en çok tartışılan konu budur. Fail karşısındakini yaralamak isteyip ölüme yol açmışsa kasten öldürme değil, kasten yaralama sonucu ölüme neden olma suçu oluşur. Bu suçta ceza, yaralamanın niteliğine göre 10-14 yıl veya 14-18 yıl hapistir (TCK m.87/4).
Failin aklından geçeni doğrudan bilmek mümkün olmadığından mahkemeler olayın dış görünüşüne bakar. Değerlendirilen başlıca noktalar şunlardır:
- Taraflar arasında önceden bir husumet olup olmadığı,
- Kullanılan aletin türü,
- Darbe sayısı ve şiddeti,
- Yaraların vücudun neresinde olduğu,
- Failin hedef seçme imkânı olup olmadığı,
- Failin eylemi kendiliğinden mi bıraktığı, yoksa bir engel nedeniyle mi durduğu.
Öldürme kastı kesin olarak ispatlanamazsa, şüphe sanığın lehine değerlendirilir.
Haksız tahrik cezayı ne kadar düşürür?
Fail, öldürülen kişinin haksız bir davranışının yarattığı öfke veya şiddetli elem altında hareket ettiyse haksız tahrik indirimi uygulanır. Bu durumda müebbet hapis yerine 12-18 yıl, ağırlaştırılmış müebbet yerine 18-24 yıl hapis cezası verilir (TCK m.29).
İndirim için ortada gerçekten haksız bir davranış bulunmalıdır. Karşılıklı tartışma veya olayı başlatanın fail olması gibi durumlarda indirim uygulanmayabilir.
Öldürmeye teşebbüsün cezası nedir?
Fail öldürmek amacıyla harekete geçip elinde olmayan nedenlerle sonucu gerçekleştiremezse teşebbüs hükümleri uygulanır. Bu durumda müebbet yerine 10-18 yıl, ağırlaştırılmış müebbet yerine 14-21 yıl hapis cezası verilir (TCK m.35/2). Ceza, mağdurda meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığına göre belirlenir.
Fail kendi isteğiyle vazgeçer veya ölümü kendi çabasıyla önlerse öldürmeye teşebbüsten cezalandırılmaz (TCK m.36). Ancak o ana kadar yaptığı eylem ayrıca suç oluşturuyorsa, örneğin yaralama varsa, onun cezasını alır.
Sık sorulan sorular
Kasten öldürme davasına hangi mahkeme bakar?
Kasten öldürme suçlarına ağır ceza mahkemesi bakar.
Ölen kişinin ailesi davaya katılabilir mi?
Evet. Suçtan zarar gören yakınlar davaya katılabilir ve hak kayıplarını önlemek için bir avukatla temsil edilebilir.
Kasten öldürmede uzlaşma veya şikâyetten vazgeçme mümkün mü?
Hayır. Kasten öldürme kamu adına re'sen kovuşturulan bir suçtur. Ailenin şikâyetten vazgeçmesi davayı düşürmez.
Bu metin genel bilgidir; bireyselleştirilmiş hukuki danışmanlık yerine geçmez. İletişim.
Bu konuda detaylı bilgi almak için iletişime geçebilirsiniz.