Aracım Yandı, Kasko Ödeme Yapmıyor: Ne Yapmalıyım?

Kasko araç yangınını öder mi?

Genişletilmiş kasko poliçelerinin çoğunda yangın teminatı bulunur. Yine de her poliçe farklıdır; önce kendi poliçenize ve genel şartlara bakmanız gerekir.

Teminat varsa sigorta şirketi zarardan sorumludur. Türk Ticaret Kanunu'na göre bir hasarın teminat dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir. Yani "bu yangın kurgu" diyen şirket, bunu somut bilgi ve belgeyle göstermek zorundadır. Şirketin yalnızca şüphelenmesi yeterli değildir.

Şirketin ödemeden tamamen kurtulduğu durum, sigortalının yangına kasten sebep olmasıdır. Sürücünün dikkatsizliği ya da ihmali ise kural olarak ödemeyi engellemez.

Kasko şirketi yangını şüpheli bulursa ne olur?

Bu soruya örnek bir uyuşmazlık üzerinden cevap verilebilir.

Olay: Davacı, aracını davalı sigorta şirketinde genişletilmiş kasko sigortası ile sigortalatır. Araç çamura saplanır. Davacı aracı çıkarmak için manevra yapar ve bu sırada araç alev alır. İtfaiye olay yerine gelir. Buna rağmen araç tamamen yanar. Davacı, hasarı derhal sigorta şirketine ihbar eder.

Sigorta şirketinin tutumu: Sigorta şirketi yangını şüpheli bulur ve ödeme yapmaz. Olayın kurgulanmış olduğunu ileri sürer. Oysa şirketin, aracın yangından hemen önceki piyasa değerini belirleyip ödeme yapması gerekir.

Tahkim süreci: Davacı, Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurur. Uyuşmazlık hakem heyeti, uzman bilirkişi heyetinden rapor alır. Rapora göre araçtaki hasar, beyan edilen yangınla uyumludur. Olay, belirtilen yerde ve belirtilen şekilde meydana gelmiştir. Aracın onarımı ekonomik değildir.

Karar: Hakem heyeti başvuruyu kabul eder. Aracın yangından önceki piyasa değerinden sovtaj (hurda) değeri düşülür. Kalan tutarın avans faiziyle birlikte ödenmesine karar verilir.

İtiraz ve Yargıtay: Sigorta şirketi karara itiraz eder. İtiraz hakem heyeti, sigorta şirketinin itirazını reddeder. Sigorta şirketi bu kararı temyiz eder. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, sigorta şirketinin temyiz talebini reddeder ve kararı onar. Davacının zararı ödenir.

Araç yanıp pert olursa tazminat nasıl hesaplanır?

Aracın onarım masrafı değerine yaklaşıyor ya da onu geçiyorsa araç "pert" (onarılması ekonomik değil) sayılır. Bu durumda hesap kabaca şöyle yapılır:

1. Aracın hasardan hemen önceki piyasa (rayiç) değeri bulunur.
2. Yanmış aracın hurda olarak satılabileceği değer, yani sovtaj belirlenir.
3. Piyasa değerinden sovtaj düşülür; kalan tutar tazminattır.

Piyasa değeri belirlenirken aracın modeli, kilometresi ve geçmiş hasar kayıtları gibi bilgiler dikkate alınır. Şirketle bu değer konusunda anlaşamazsanız, tutarı tahkimde veya mahkemede bilirkişi belirler.

Kasko ne zaman ödeme yapmak zorunda?

Kanuna göre tazminat, gerekli belgeler verilip şirketin araştırması bitince ödenmelidir. Araştırma uzasa bile ödeme borcu, hasar ihbarından kırk beş gün sonra muaccel olur, yani istenebilir hâle gelir. Bu tarihten sonra şirket ayrıca uyarı gerekmeden temerrüde düşer ve faiz işlemeye başlar.

Bir istisna var: İnceleme, şirketin kusuru olmayan bir sebeple gecikmişse bu süre işlemez. Örneğin istenen belgeleri eksik bırakırsanız süre durabilir. Bu yüzden belgeleri eksiksiz ve yazılı olarak teslim etmek önemlidir.

Aracım yandı, şimdi ne yapmalıyım?

• Olay yerinde: İtfaiye raporu ve gerekiyorsa polis tutanağı düzenlenmesini sağlayın.
• Kanıtlar: Aracın ve olay yerinin fotoğraflarını çekin; tanık ve kamera görüntüsü varsa not alın.
• İhbar: Hasarı hemen sigorta şirketine bildirin ve istenen belgeleri eksiksiz verin.
• Saklayın: Şirketle yazışmaları ve ret yazısını saklayın.
• Başvuru: Şirket ödemiyorsa önce şirkete yazılı başvuru yapın; sonuç alamazsanız tahkim veya dava yolunu değerlendirin.

Hangi yolun sizin için uygun olduğu; aracı nasıl kullandığınıza, poliçenize ve şirketin ret gerekçesine göre değişir.

Sık sorulan sorular

Kasko "olay kurgu" derse ödeme almak mümkün mü?

Evet, mümkün. Şirketin iddiasını somut delille ispat etmesi gerekir. Bilirkişi raporu hasarın anlatılan olayla uyumlu olduğunu gösterirse şirketin itirazı tek başına sonucu değiştirmez.

Sigorta Tahkim Komisyonu kararına itiraz edilebilir mi?

Evet. Hakem heyeti kararına itiraz hakem heyeti nezdinde itiraz edilebilir. Belirli koşullarda bu karar Yargıtay incelemesinden de geçer. Yukarıdaki örnek uyuşmazlık bu aşamaların tamamından geçmiştir.

Pert araçta hangi değer esas alınır?

Kural olarak aracın hasar tarihindeki piyasa değeri esas alınır; buna yeni araç fiyatı değil, aynı özellikteki aracın o günkü değeri gözetilir.