Yüzüm Yapay Zekâyla Uygunsuz Bir Videoya Eklendi (Deepfake): Suç mu, Nasıl Kaldırtırım?

Deepfake video hangi suçları oluşturur?

Kanun, videonun yapay zekâyla üretilmiş olmasına değil, ne gösterdiğine ve nasıl kullanıldığına bakar. Bir video aynı anda birden fazla suçu oluşturabilir.

• Hakaret (TCK m.125): Video sizi onurunuzu, şerefinizi ve saygınlığınızı zedeleyecek bir davranışta gösteriyorsa somut bir fiil isnadı söz konusudur. Ceza 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Video size doğrudan gönderilmişse de aynı ceza uygulanır. Herkesin görebileceği şekilde paylaşılmışsa ceza altıda bir oranında artırılır.

• Kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya yayma (TCK m.136): Yüzünüz ve sizi tanıtan görüntüler kişisel veridir. Bunları hukuka aykırı olarak başkasına veren veya yayan kişi 2 yıldan 4 yıla kadar hapisle cezalandırılır.

• Özel hayatın gizliliğini ihlal (TCK m.134): Özel hayata ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı olarak ifşa etmenin cezası 2 yıldan 5 yıla kadar hapistir. Videoda sizin gerçek bir özel anınız kullanılmışsa bu suç öne çıkar. Tamamen üretilmiş bir görüntünün bu kapsama girip girmediğini mahkeme olayın özelliklerine göre değerlendirir.

• Şantaj (TCK m.107): Fail, kendisine veya başkasına yarar sağlamak için videoyu yayacağı tehdidiyle sizden para ya da başka bir şey istiyorsa şantaj oluşur. Ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır.

• Müstehcenlik (TCK m.226): Video müstehcen nitelikteyse ve yayılmışsa bu suç da gündeme gelebilir. Müstehcen içeriğin üretiminde çocukların, temsili çocuk görüntülerinin veya çocuk gibi görünen kişilerin kullanılması ayrıca ve çok daha ağır cezalandırılır: 5 yıldan 10 yıla kadar hapis.

Son yıllarda deepfake için yeni bir ceza kuralı geldi mi?

Hayır. Türk Ceza Kanunu'nun güncel metninde "yapay zekâ" ifadesi geçmez. 2022 ile 2026 arasında yapılan değişiklikler hakaret, şantaj, özel hayatın gizliliği, kişisel veriler ve müstehcenlik maddelerine dokunmadı. Bu nedenle deepfake videolar bugün de yukarıdaki genel hükümlerle değerlendirilir.

Videoyu nasıl kaldırtırım?

Şu sırayla ilerlemek pratik olur:

1. Delili saklayın. Videonun bağlantısını (URL), paylaşan hesabın adını, paylaşım tarihini ve saatini ekran görüntüsüyle kaydedin. Mesajla gönderildiyse yazışmayı silmeyin. Bağlantı olmadan başvurular işleme alınmayabilir.

2. Platforma bildirin. Instagram, YouTube, TikTok ve X gibi platformların kendi şikâyet formları vardır. Bazıları yapay zekâyla üretilmiş ve size benzeyen içerik için ayrı bir bildirim yolu sunar. Bu başvuru bir hukuki yol değildir ama uygulamada hızlı sonuç verebilir.

3. Siber Güvenlik Başkanlığına başvurun (5651 sayılı Kanun m.9/A). Bu başvurular önceden Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na yapılıyordu; 24 Temmuz 2026 tarihli 7590 sayılı Kanunla merci Siber Güvenlik Başkanlığı oldu. İnternetteki bir yayın nedeniyle özel hayatının gizliliği ihlal edilen kişi, Başkanlığa doğrudan başvurup içeriğe erişimin engellenmesini isteyebilir. Başvuruda yayının tam adresi (URL), hakkın hangi açıdan ihlal edildiği ve kimlik bilgileri bulunmalıdır; eksik başvuru işleme konulmaz. Erişim sağlayıcılar talebi en geç dört saat içinde uygular. Engelleme, ilgili video veya bölümün adresine uygulanır.

4. Sulh ceza hâkimliğine başvurun (5651 sayılı Kanun m.9/A). Başkanlığın uyguladığı engel geçicidir. Başvuran kişi, talebini Başkanlığa başvurduğu saatten itibaren yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunmalıdır. Hâkim, özel hayatın gizliliğinin ihlal edilip edilmediğini değerlendirir ve en geç kırk sekiz saat içinde karar verir. Bu süre içinde karar verilmezse engel kendiliğinden kalkar. Talep hâkime sunulmazsa hâkim kararı olmayacağı için engel kalkar.

5. Savcılığa şikâyette bulunun. Delilleri ekleyerek Cumhuriyet başsavcılığına başvurun. Hakaret ile özel hayatın gizliliğini ihlal suçları şikâyete bağlıdır; kişisel verileri yayma suçu ise şikâyete bağlı değildir.

Sulh ceza hâkimliğinden erişim engeli hâlâ istenebilir mi?

Evet, ama her durumda değil. Burada iki yolu birbirinden ayırmak gerekir:

• Kaldırılan yol (5651 m.9): Önceden kişilik hakkı ihlal edilen herkes, örneğin hakarete veya karalamaya uğrayan kişi, doğrudan sulh ceza hâkimliğinden içeriğin çıkarılmasını veya erişimin engellenmesini isteyebiliyordu. Bu madde Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edildi; karar 10 Ocak 2024 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.

• Yürürlükteki yol (5651 m.9/A): İçerik özel hayatın gizliliğini ihlal ediyorsa sulh ceza hâkimliği hâlâ devrededir. Kişi önce Siber Güvenlik Başkanlığına başvurur, ardından yirmi dört saat içinde talebini hâkimliğe sunar. Deepfake videolarda bu yola başvurulabilir; ancak tamamen üretilmiş bir görüntünün özel hayatın gizliliği kapsamında sayılıp sayılmadığını hâkim olayın özelliklerine göre değerlendirir.

Bunların dışında, video müstehcenlik gibi kanunda sayılan bir suçu oluşturuyorsa soruşturma sırasında hâkim içeriğe erişimin engellenmesine karar verebilir. Kişilik hakkı ihlallerinde ise asliye hukuk mahkemesinden dava sırasında ihtiyati tedbir istenebilir.

Tazminat isteyebilir miyim?

Evet. Kişilik hakkına hukuka aykırı bir saldırı nedeniyle asliye hukuk mahkemesinde saldırının durdurulmasını ve manevi tazminat isteyebilirsiniz. Dava sürerken içeriğin yayından kaldırılması için ihtiyati tedbir de talep edilebilir. Ceza soruşturması ile tazminat davası birbirini beklemek zorunda değildir.

Sık sorulan sorular

Video "sahte" olduğu belliyse yine suç olur mu?

Olabilir. Suç için videonun gerçek olması aranmaz. Sizi tanınabilir şekilde küçük düşüren veya yüzünüzü izinsiz yayan içerik, sahte olduğu anlaşılsa bile hakaret veya kişisel verileri yayma suçunu oluşturabilir.

Videoyu sadece WhatsApp grubunda paylaşan kişi de sorumlu mu?

Kişisel verileri başkasına vermek veya yaymak da suçtur. Videoyu üreten kadar, onu bilerek ileten kişi de soruşturma konusu olabilir; mahkeme her kişinin ne yaptığına ayrı ayrı bakar.