Araç Değer Kaybı Nasıl Alınır? Sigortaya Başvuru, Tahkim ve Dava

Araç değer kaybı nedir?

Kaza geçiren bir araç çok iyi onarılsa bile, ikinci el piyasasında hasarsız benzerinden daha ucuza satılabilir. Aracın kazadan önceki piyasa değeri ile onarımdan sonraki değeri arasındaki bu farka değer kaybı denir.

Değer kaybı, onarım masrafından ayrı bir kalemdir. Onarım bedeli parça ve işçiliğin karşılığıdır. Değer kaybı ise aracın satış fiyatındaki düşüştür.

Değer kaybını kim öder?

Kanuna göre aracın işleteni, yani kural olarak ruhsat sahibi, aracın verdiği zarardan sorumludur. Sürücünün kusurundan da kendi kusuru gibi sorumlu tutulur.

Her araç için zorunlu trafik sigortası yaptırılması kanunen şarttır. Zarar gören kişi, poliçe sınırları içinde doğrudan bu sigorta şirketine başvurabilir. Bu yüzden değer kaybı talebi genellikle karşı aracın trafik sigortasına yöneltilir.

Kendi kasko poliçenizin değer kaybını karşılayıp karşılamadığı ise poliçenizin şartlarına bağlıdır.

Değer kaybının nasıl hesaplanacağı uzun süre tartışılmıştır. Kanundaki, sigorta genel şartlarına yapılan bazı atıflar Anayasa Mahkemesi kararlarıyla iptal edilmiştir. Bu nedenle tutar, her dosyada eksper raporu ve gerekirse bilirkişi incelemesiyle ayrıca değerlendirilir.

Sigorta şirketine nasıl başvurulur?

Dava açmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapmak kanuni bir şarttır. Başvurunuzda kaza bilgilerini, ne istediğinizi ve banka bilgilerinizi yazın. Elinizdeki belgeleri ekleyin.

Başvuru tarihini sonradan ispatlayabileceğiniz bir yol seçin. Örneğin noter ihtarnamesi, iadeli taahhütlü posta veya şirketin evrak kayıt tarihini gösteren bir suret kullanılabilir.

Kanun, gerekli belgeler iletildikten sonra sigorta şirketine ödeme için sekiz iş günü tanır. Belgelerin eksiksiz olması süreci kolaylaştırır.

Sigorta Tahkim Komisyonuna nasıl başvurulur?

Sigorta Tahkim Komisyonu, sigorta anlaşmazlıklarını mahkemeye alternatif olarak çözen bir kuruldur. Kararları "hakem" denilen kişiler verir. Trafik sigortası gibi zorunlu sigortalarda, şirket bu sisteme üye olmasa bile başvurabilirsiniz.

Başvurmadan önce sigorta şirketine başvurmuş olmanız gerekir. Şirketin talebinizi reddettiğini, eksik karşıladığını veya süresinde cevap vermediğini belgelemeniz beklenir.

Komisyon başvuruları ilke olarak dosya üzerinden inceler. Kanuna göre hakemler kural olarak dört ay içinde karar verir; taraflar yazılı olarak kabul ederse bu süre uzatılabilir.

Başvuru ücretlidir. Ücret dönemsel olarak değiştiği için Komisyonun sitesindeki güncel tarifeye bakmak gerekir. Kararın kesin olup olmadığı ve itiraz imkânı, anlaşmazlığın tutarına göre değişir.

Dava mı, tahkim mi?

Kanun bu iki yolu seçimlik sayar; yani birini tercih edersiniz. Mahkemeye taşınmış bir anlaşmazlık için ayrıca Komisyona başvurulamaz.

Dava, kazanın olduğu yerde veya sigorta şirketinin şubesinin ya da poliçeyi yapan acentenin bulunduğu yerde açılabilir. Hangi mahkemenin bakacağı ve davadan önce arabulucuya gitmek gerekip gerekmediği, kime karşı ve neye dayanarak dava açıldığına göre değişebilir. Bunu kendi dosyanıza göre kontrol ettirmek yararlı olur.

Değer kaybı için süre ne kadar?

Kanuna göre bu talepler, zararı ve sorumluyu öğrendiğiniz tarihten itibaren iki yılda zamanaşımına uğrar. Her hâlde kaza gününden itibaren on yıl geçtiyse de talep zamanaşımına uğrar. Kaza aynı zamanda suç oluşturuyorsa, ceza kanunundaki daha uzun süre uygulanabilir.

"Öğrenme" tarihinin ne zaman başladığı olaya göre değişir. Bu yüzden kesin son gün, belgeler görülmeden hesaplanmamalıdır.

Adım adım ne yapmalı?

1. Kaza tespit tutanağını, fotoğrafları ve varsa tanık bilgilerini saklayın.
2. Karşı aracın plakasını ve trafik sigortası bilgilerini öğrenin.
3. Eksper raporunu ve onarım faturalarını alın.
4. Karşı aracın sigorta şirketine yazılı başvuru yapın; tarihini ispatlayabileceğiniz bir yol seçin.
5. 15 gün içinde cevap gelmezse ya da cevap talebinizi karşılamazsa tahkim veya dava yolundan birini seçin.
6. Tahkimde Komisyonun başvuru formunu kullanın; şirketin cevabını veya cevap gelmediğini gösteren belgeyi ekleyin.

Sık sorulan sorular

Sigortaya başvurmadan doğrudan dava açabilir miyim?

Trafik sigortası sınırları içindeki taleplerde kanun, önce sigorta şirketine yazılı başvuruyu şart koşar.

Tahkime avukatsız başvurabilir miyim?

Evet. Komisyon, başvuru sürecinin kişilerin kendi başlarına başvurabileceği şekilde tasarlandığını belirtir. Avukatla başvurulacaksa vekâletnamede bu konuda özel yetki bulunmalıdır.

Kasko değer kaybını öder mi?

Bu, poliçenizin şartlarına bağlıdır. Poliçe ve genel şartlarınızı kontrol etmeniz gerekir. Genellikle kasko poliçelerinde değer kaybı teminatı bulunmaz. Karşı tarafın aracının kasko poliçesi içerisinde ihtiyari mali mesuliyet teminatı varsa, bu teminatın içeriğinde değer kaybı teminatı olup olmadığının tespit edilmesi gerekir.

Değer kaybı talebi için süre ne zaman başlar?

Kural olarak zararı ve sorumluyu öğrendiğiniz tarihten başlar; süre iki yıldır ancak kaza gününden itibaren on yılı geçemez. Suç oluşturan kazalarda daha uzun süre uygulanabilir.