Apartmanım Az, Orta veya Ağır Hasarlı Çıktı: Ne Yapmalıyım?

Hasar tespitini kim yapıyor?

Depremden sonra binalar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının kurduğu heyetlerce incelenir. Bu heyetlere "fen heyeti" denir; içinde inşaat mühendisleri ve mimarlar bulunur. Bakanlık gerekirse belediyelerden, üniversitelerden ve meslek odalarından da mühendis görevlendirebilir.

Heyet binayı inceler ve bir rapor yazar. Uygulamada binalar genellikle hasarsız, az hasarlı, orta hasarlı, ağır hasarlı veya yıkık olarak sınıflandırılır. Binanın bundan sonra ne olacağı büyük ölçüde bu sınıfa bağlıdır.

Apartmanım az hasarlı çıktı: ne demek?

Az hasar, genellikle binanın taşıyıcı kısımlarında ciddi bir sorun görülmediği anlamına gelir. Taşıyıcı kısımlar; kolon, kiriş ve perde duvar gibi binayı ayakta tutan bölümlerdir. Bu durumda bina çoğu zaman yıkılmaz, ama onarım gerekebilir.

Kolonlarda veya kirişlerde belirgin çatlak görüyorsanız ve sonuç size uygun gelmiyorsa, bağımsız bir mühendisten görüş almak iyi bir ilk adımdır. Aynı binadaki komşular farklı düşünebilir. Bu yüzden kat malikleriyle konuşarak hareket etmek işinizi kolaylaştırır.

Apartmanım orta hasarlı çıktı: yıkılacak mı?

Orta hasar, en çok soru sorulan sonuçtur. Her orta hasarlı bina yıkılmaz. Binanın güçlendirilip güçlendirilemeyeceği teknik incelemeyle belirlenir.

6 Şubat 2023 depremlerinden etkilenen yerler için kanunda özel bir kural var. Orta hasarlı çıkan ve güçlendirmeye uygun olmadığı için yıktırılan konut ve işyerlerine, bazı istisnalar dışında, ağır hasarlı binalar için geçerli kurallar uygulanır. Bu, özellikle konut hakkı (hak sahipliği) açısından önemlidir.

Bu nedenle güçlendirme ya da yıkım konusunda verilen rapor ve kararları yazılı olarak isteyin ve saklayın.

Apartmanım ağır hasarlı çıktı: sırada ne var?

Ağır hasar, binanın oturulamaz durumda olduğunu ve genellikle yıkılacağını gösterir. Bu aşamada tahliye, yıkım ve hak sahipliği işlemleri gündeme gelir.

Kanuna göre yıkılması gereken binaların sahiplerine bildirim yapılır. Bu bildirime karşı ayrıca itiraz edilebilir. Bu itiraz, hasar raporuna yapılan itirazdan farklı bir yoldur; ikisini karıştırmamak gerekir. Hak sahipliği sonucuna karşı da itiraz imkânı vardır.

En önemli nokta şudur: bina yıkıldıktan sonra eski durumunu göstermek çok zorlaşır. Yıkımdan önce binanın fotoğraf ve videolarını çekin, varsa teknik raporları toplayın.

Hasar sonucuna nasıl itiraz edilir?

Kanun, hasar tespit raporlarına itiraz edilebileceğini düzenler. İtiraz, raporun bulunduğu yerde ilan edilmesiyle bağlantılıdır. Binası hasarsız sayılanlar veya binası için hiç tespit yapılmayanlar ise mahkemeye gitmeden önce ilgili idareye başvurmak zorundadır.

İlanın nerede yapıldığı ve itirazın hangi kanaldan yapılacağı bölgeye göre değişebilir. Muhtarlığa, valiliğe ve Bakanlığın resmî duyurularına bakmanız, e-Devlet'teki hasar sorgulama ekranını kontrol etmeniz yerinde olur. Gördüğünüz sonucun ekran görüntüsünü alın.

Adım adım ne yapmalı?

1. Sonucu öğrenin. e-Devlet, muhtarlık veya valilik ilanlarından binanızın sonucunu kontrol edip kaydedin.
2. Binanızla karşılaştırın. Gördüğünüz hasar ile rapordaki sınıf uyuşuyor mu, düşünün. Şüpheniz varsa bağımsız bir mühendisten görüş alın.
3. Belgeleri toplayın. Fotoğraf, video, yapı ruhsatı, iskân belgesi ve teknik raporları bir dosyada saklayın.
4. Bildirimleri saklayın. Tahliye, yıkım ve hak sahipliği ile ilgili size gelen her yazıyı ve tarihini not edin.
5. Komşularla konuşun. Diğer kat maliklerinin ne düşündüğünü öğrenin; birlikte hareket etmek süreci kolaylaştırır.
6. Hukuki yolu değerlendirin. Hangi işleme, hangi yolla itiraz edileceğini bir avukatla birlikte belirleyin.

Sık sorulan sorular

Az hasarlı binamda oturmaya devam edebilir miyim?

Az hasarlı binalar genellikle yıkılmaz, ama onarım gerekebilir. Endişe verici çatlaklar görüyorsanız bir mühendise inceletin.

Orta hasarlı binam kesin yıkılacak mı?

Hayır. Güçlendirmeye uygunsa güçlendirilebilir. Uygun olmadığı için yıktırılırsa, 6 Şubat depremleri bakımından ağır hasar kuralları uygulanır.

Ağır hasarlı binam yıkılmadan önce ne yapmalıyım?

Binanın durumunu fotoğraf ve videoyla kayda alın. Size gelen tahliye ve yıkım yazılarını saklayın.

Binam için hiç hasar tespiti yapılmadı, ne yapmalıyım?

Kanuna göre mahkemeye gitmeden önce ilgili idareye başvurmanız gerekir.